Strona główna / Historia
2010-07-30     Julity, Ludmiły, Zdobysława        


SONDA

Jak oceniasz nasz serwis internetowy?
1. Bardzo dobrze
2. Dobrze
3. Dostatecznie
4. Żle

a A


Powiat Limanowski powstał w 1867 r. z połączenia dwóch istniejących wcześniej powiatów "sądowych" - limanowskiego i tymbarskiego. Obejmował około 954 km2; w jego granicach znajdowały się tereny geograficzne zaliczane do Beskidu Wyspowego oraz północne partie Gorców. Teren ten do chwili likwidacji powiatu -czyli do 1975 r. zamieszkiwało około 95 tys. mieszkańców.

     Za czasów zaboru austriackiego powiat limanowski zyskał sobie sławę "powiatu wzorcowego" . Stało się to za przyczyną Józefa Becka (1867-1931), za czasów Rzeczypospolitej wiceministra spraw wewnętrznych ( ojciec ministra spraw zagranicznych II RP - Józefa Becka). Józef Beck (senior) opracował i wprowadził w powiecie limanowskim w czyn idee powiatu samorządowego. Samorząd powiatowy stanowiła Rada Powiatowa składająca się z 26 członków, która ze swego grona wybierała Wydział Powiatowy ( Prezes, Wiceprezes, 6 członków i tyleż zastępców ). Rada mogła decydować w sprawach zarządzania majątkiem powiatu, ustalania podatków państwowych, zarządzania instytucjami utrzymywanymi z funduszy powiatowych; sprawowała również nadzór nad gminami.  Wśród licznych organizacji samorządowych z tego okresu odnotowano : Oddział Krakowskiego Towarzystwa Rolniczego ( 123 członków), Spółdzielnie Handlową :Kosa:".

     Szczególnie zasłynął Powiatowy Zakład Sadowniczy, produkujący materiał szkółkarski odpowiadający warunkom klimatycznym powiatu limanowskiego.Do 1917 roku zakład ten wyprodukował blisko 80 tys. drzewek owocowych - głównie jabłoni, z których prawie połowa wyprodukowana była na polach chłopskich powiatu, a reszta w powiatach sąsiednich. Założono również dwie suszarnie owoców w Limanowej i Jodłowniku. Zakłady te pozwalały na zagospodarowanie nadwyżek owocowych i ich handlowe upłynnianie po korzystniejszych cenach w okresie zimowym. Rada Powiatowa popierała działalność Kółek Rolniczych ( w Mordarce k.Limanowej powstało drugie w Galicji Kółko Rolnicze - 1882 r.) na niwie krzewienia oświaty i kultury. Szczególne zasługi położył Powiatowy Oddział Towarzystwa Szkoły Ludowej, który założył biblioteki prawie we wszystkich wsiach byłego powiatu limanowskiego. Dość wspomnieć, że tylko w jednym 1900 r. i tylko w mieście Limanowa biblioteka liczyła 2800 woluminów i zanotowała 19.977 wpożyczeń. Stale prenumerowane były trzy czasopisma. W 1888 r. Rada Powiatowa powołała Radę Szkolną (odpowiednik dzisiejszego Inspektoratu Oświaty ), która czuwała nad organizacją i utrzymaniem szkół powszechnych (zorganizowano 103 szkoły powszechne). W okresie międzywojennym skład Rady Powiatowej był podobny do tego jak przed I wojną światową. Podobnie zorganizowane były inne powiaty - Józef Beck, jako wiceminister Spraw Wewnętrznych powielał wzorzec limanowski. Świadczą o tym liczne jego oficjalne publikacje.  Na czele urzędu stał starosta, który był nijniższym szczeblem urzędnikiem "państwowym", któremu podlegało Biuro Zwiąku Samorządowego, składające się z pięciu oddziałów : administracyjnego, skarbowego, technicznego, sanitarnego i rolnego. W sumie więc biuro powiatowe zatrudniało 14 osób. Specjalną troską objęte zostało szkolnictwo ponadpodstawowe - założone zostały Szkoły Dokształcające (zawodowe) w Limanowej i Mszanie Dolnej. W 1929 roku utworzono słynną Górską Szkołę Rolniczą w Łososinie Górnej - zakład mający wszelkie zasługi dla rozwoju rolnictwa, ogrodnictwa i hodowli nie tylko na ziemi limanowskiej, ale również w powiatach sąsiednich. W 1932 r. powołano Komisję Popierania Ruchu Letniskowego, mającą na celu popularyzację walorów turystyczno-klimatycznych Ziemi Limanowskiej i budowy obiektów sanatoryjno-letniskowych.

     Po II wojnie światowej - podobnie jak gdzie indziej- zmieniła się struktura powiatu. Formalnie zachowano jego samorządność, w praktyce było inaczej. Trzeba jednak przyznać , iż władze powiatowe sprawdziły się również i w tym trudnym okresie. Dowiodły o tym : nowe drogi , powołanie szkolnictwa średniego, rozwój szkolnictwa zawodowego, przebudowa bazy szkolnictwa podstawowego. Odnotować należy również aktywizację gospodarczą regionu, aktywizację turystyczno-wypoczynkową. W latach 70-tych Limanowszczyna stała się w całej Polsce synonimem gospodarności i społecznego udziału mieszkańców w rozwoju swej "małej ojczyzny". Obecnie reaktywowany powiat limanowski utrwalając wzorce z przeszłości, patrzy w przyszłość dążąc do dalszego wielofunkcyjnego rozwoju



















Ilość odsłon:
Kreator IAP - (C)opyright by Interaktywna Polska