LACHY OD DOBREJ

 

Zasięg terytorialny: Grupa ludności lachowskiej wysunięta najbardziej na zachód, rozdzielająca Górali od Krakowiaków. Zamieszkują północno-zachodnią część powiatu limanowskiego - swoim zasięgiem obejmują 11 wsi: Chyszówki, Dobra, Gruszowiec, Jurków, Porąbka, Półrzeczki, Przenosza, Skrzydlna, Wilczyce, Wola Skrzydlańska.

Charakterystyka topografii terenu zamieszkiwanego przez grupę: Teren zamieszkiwany przez Lachów od Dobrej to obszar górzysty o stosunkowo dużym zalesieniu. Ośrodkiem administracyjnym i kulturowym jest Dobra.

Podstawa tradycyjnej gospodarki: Podstawę gospodarki stanowiło rolnictwo, towarzysząca mu hodowla bydła oraz sadownictwo.

Budownictwo: W budownictwie dominowały domy jednotraktowe o dachu czterospadowym bądź przyczółkowym, krytym słomą. Przy dachu przyczółkowym występowało czasem krycie kalenicy gontem. Przeważały zagrody jednobudynkowe. Występowały także zamożne obejścia wielobudynkowe złożone z chałupy mieszkalnej i pomieszczeń gospodarczych stojących osobno. Wznoszono też okoły -  zagrody w formie czworoboku z podwórzem pośrodku.

Strój ludowy:  Strój męski składał się z białej koszuli bez kołnierza, długiej do pasa, na piersiach spiętej kolorową wstążką lub mosiężną szpilą. Na nią ubierano burkę - sukienną kurtkę z lamowanymi brzegami, bądź granatowy kaftan bez rękawów lub białą sukmanę wyszywaną na przodach czerwonym sznurkiem (wpływy stroju krakowskiego). Noszono sukienne spodnie granatowe tzw. błokicie, ozdobione przy przyporach skromną, sercowatą parzenicą. Tak mężczyźni jak i kobiety nosili karbiaki - długie buty z cholewami. Strój kobiecy składał się z płóciennej koszuli i halki, na którą ubierano spódnicę z tybetu w drobne kolorowe kwiaty i płócienną haftowaną zapaskę oraz najczęściej z granatowego, płóciennego  gorsetu ozdobionego haftem o motywach roślinnych (starsze kobiety nosiły kaftany - katanki). Na głowę ubierano barwną chustkę (mężatki pod chustką nosiły czepiec). Ramiona przykrywano
rańtuchem - rodzajem płóciennego szala.

Obrzędy doroczne: Do dnia dzisiejszego kultywowane są tu stare zwyczaje i obrzędy doroczne. W okresie pomiędzy Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem domy odwiedzały liczne grupy kolędników. W Niedzielę Palmową święcono wysokie palmy, przystrojone bibułkowymi kwiatami i wstęgami. W poniedziałek Wielkanocny po wioskach chodziły grupy Śiguśnioków - przebierańcy ubrani w słomiane czapki i bluzy, z maskami na twarzach, którzy oblewali przechodniów wodą przy pomocy drewnianych sikaw.
W Zielone Święta palono tradycyjne sobótki. Uroczyście obchodzono też dożynki. Obecnie podczas dożynek przeprowadzone są konkursy wieńców dożynkowych i potraw regionalnych.

Obrzędy rodzinne: W obrzędowości rodzinnej najbardziej uroczyste było wesele. Pannie młodej towarzyszył liczny orszak weselny (często także złożony z konnej banderii).

Sztuka ludowa: W twórczości ludowej uwagę zwracają malowane skrzynie, zdobione stoły i krzesła oraz ceramika.

Folklor muzyczny: W folklorze muzycznym zwraca uwagę duża ilość wpływów m.in. krakowskich. W skład kapeli obok skrzypiec i basów wchodzi także klarnet. Tradycje folklorystyczne kultywuje zespół Jurkowianie. W Stróży co roku organizowany jest  przez miejscowy GOK konkurs na potrawy regionalne. Bardzo uroczyście obchodzi się także gminne dożynki.

 




Imprezy pod patronatem Starosty

kalendarz

pogoda w regionie

Pogoda Limanowa z serwisu